Je vriendin klinkt kortaf aan de telefoon. Meteen vraag je je af wat je verkeerd hebt gedaan. Je collega heeft het druk, en jij voelt je schuldig dat je niet meer helpt. Zelfs als iets niets met jou te maken heeft, voelt het toch als jouw taak.
Een sterk verantwoordelijkheidsgevoel kan mooi zijn. Je bent zorgzaam, betrokken en betrouwbaar. Maar als het schuldgevoel overal opduikt, kan het je veel spanning en energie kosten.
Wat er vaak gebeurt
- Je betrekt dingen op jezelf. Een stilte, een blik of een kort antwoord leg je al snel uit als teken dat jij iets fout deed.
- Je denkt dat je alles moet voorkomen. Als er iets misgaat, had jij het eigenlijk moeten zien aankomen.
- Je voelt je schuldig over rust. Even niets doen voelt alsof je iemand tekortdoet.
- Je bent streng voor jezelf. Waar je een ander makkelijk iets vergeeft, blijf je bij jezelf hangen in wat beter had gekund.
Schuldgevoel en angst gaan vaak hand in hand. Je bent bang om iets kapot te maken, iemand teleur te stellen of tekort te schieten.
Wat is van jou en wat niet
Het kan helpen om onderscheid te maken. Waar heb je echt invloed op? En wat ligt bij een ander, of bij de omstandigheden?
- Van jou: wat je zelf zegt en doet.
- Niet van jou: hoe een ander zich voelt of reageert. Dat ligt voor een groot deel bij die ander.
- Ook niet van jou: wat je niet kon weten. Dat kun je jezelf achteraf niet kwalijk nemen.
Dat betekent niet dat het je niets kan schelen. Het betekent dat je zorgzaamheid een grens mag hebben.
Soms helpt het om te kijken waar het vandaan komt. Misschien heb je al vroeg geleerd om goed op de stemming van anderen te letten, of voelde je je als kind al snel verantwoordelijk. Dat is geen verwijt, maar een verklaring. Wat je toen hielp, hoeft je nu niet meer zo zwaar te belasten.
Wat je kunt doen
- Check het als je twijfelt. In plaats van te raden, kun je vragen: "Is er iets? Heb ik iets gedaan?" Vaak blijkt het antwoord nee.
- Stel jezelf de vriendenvraag. Wat zou je zeggen tegen een vriend in dezelfde situatie? Gun jezelf dat antwoord ook.
- Maak het concreet. Heb je echt iets verkeerd gedaan? Dan kun je het benoemen, sorry zeggen en het daarbij laten. Je hoeft er niet eindeloos voor te boeten.
- Oefen met rust nemen. Begin klein, met een halfuurtje voor jezelf, en merk wat het schuldgevoel doet als je het niet meteen volgt.
Blijft het schuldgevoel je zwaar vallen, of laat het je niet los? Dan kan het helpen om erover te praten met iemand die met je mee kan kijken.
Je hoeft niet alles te dragen om een goed mens te zijn. Zorg voor anderen mag samengaan met zorg voor jezelf. Niet alles is jouw schuld, en dat mag een opluchting zijn.
Reacties (0)
Nog geen reacties. Wees de eerste.
Plaats een reactie